Slechte bodems Afrika beter managen

Is er een ei van Columbus? Of een silver bullet? Vergeet het maar, bleek al snel bij het schrijven van het artikel Voeding voor uitgeputte Afrikaanse bodems. Daarvoor zijn de oorzaken van de snel toenemende bodemdegradatie te divers. Hetzelfde geldt voor de mogelijke oplossingen.

image002

De charme van de Integrated Soil Fertility Management benadering is juist dat niet één aanpak als zaligmakend wordt gezien. Niet alleen maar kunstmest, maar ook niet alleen de kleinschalige, biologische aanpak. En vergeet andere methodes niet, zoals N-fixatie, conservation agriculture, of de inzet van aanvullende bodemverbeteraars. Het gaat om de juiste mix, die per akker verschilt. Maar let ook op het woord management. Feitelijk een roep om minder wetenschap en meer organisatie. Oftewel, bodemkundigen, haal je hoofd wat vaker uit de bodem en kijk eens goed om je heen.

Organiseer nutriëntenstromen, stelt het Nederlandse Fertile Grounds Initiative, een aanhanger van de geïntegreerde benadering. Zorg dat boeren weten wat hun bodem nodig heeft, en dat ze krijgen wat ze nodig hebben. Wees creatief: inventariseer de beschikbare organische afvalstoffen in het land of de regio. Zet een mestbank op, en plekken waar compost wordt gemaakt.

Het voorstel heeft de charme van de eenvoud. Beren op de weg zijn er natuurlijk volop. Is er wel voldoende organisch afval in Afrika? Lukt het levensvatbare mestbanken op te zetten die niet afhankelijk blijven van donorsubsidies? Is het transport over slechte wegen naar boeren in geïsoleerde streken niet te duur? Terechte vragen, maar de voorgestelde aanpak verdient een kans. Dan moet er wel opschaling plaatsvinden, door aansluiting bij instellingen als de FAO en de Wereldbank. Met geïsoleerde Nederlandse ideetjes schieten Afrikaanse boeren niet veel op.

Lees meer op onze Themapagina Gezonde Bodem op Kennislink.