Cellulaire landbouw: kweekvlees en kweekeiwit uit de bioreactor

Het is leer, maar ook weer niet. Het is het product van Modern Meadow in New York. Deze start-up maakt leerachtig materiaal door huid te kweken uit koeiencellen. Het is een van de voorbeelden van de nieuwe cellulaire landbouw, waarover ik op 8 oktober schreef in NRC Handelsblad.

Cellulaire landbouw

Cellulaire landbouw is het oogsten van dierlijke producten uit celkweken in bioreactoren. Andere voorbeelden zijn gekweekt vlees uit de spierstamcellen van koeien, en melk – en eiereiwitten uit gentech gist. Opvallend is dat deze nieuwe landbouw geleid wordt door een handjevol jonge start -ups.  Al deze startups weten hoe ze geld bij rijke Amerikanen en Aziaten moeten ophalen. Maar Modern Meadow  spant de kroon met 47 miljoen Euro dat ze onlangs ophaalde.  Mosa Meat uit Maastricht kon, dankzij een impuls van 750.000 Euro van Google oprichter Sergey Brin, in 2013 een paar ons hamburgervlees onder ogen van de pers in Londen laten proeven.

Minder land en water

Al dat opgehaalde geld – samen ruim 55 miljoen Euro – betekent nog niet dat het ook wat wordt met deze cellulaire landbouw. De milieuvoordelen die eraan zitten pleiten er wel voor.  Cellen hebben minder land en water nodig dan dieren, er worden minder broeikasgassen uitgestoten, en de reactoren kunnen ook helemaal worden gecontroleerd zodat ziektes zich niet kunnen ontwikkelen. Wel kost het veel energie om grote reactoren te bouwen en warm te houden.

Hamburgers van kweekvlees

De gekweekte melk-, leer-, eier-  en vleesproducten moeten nog betaalbaar worden (dat lijkt wel te gaan lukken), regelgevende instanties moeten ze nog veilig vinden (gaat ook wel gebeuren). En dan is het nog de vraag of bedrijven ze willen afnemen. Filosofe Cor van de Weele deed afgelopen vijf jaar onderzoek naar de acceptatie van kweekvlees. In de discussiegroepen die ze hierover leidde, hadden deelnemers aanvankelijk geen zin in vlees uit een bioreactor. Maar naarmate er gedurende de discussie meer kritiek kwam op de huidige vleesproductie, gingen mensen er positiever tegenover staan. Vooral ouderen zagen het uiteindelijk wel zitten als MacDonalds zijn hamburgers van kweekvlees gingen maken. ‘Er is een grote onderstroom in de samenleving die in is voor alternatieven’, concludeert de filosofe.

Bieflap van soja

Kans is dus groot dat cellulaire landbouw zich doorzet, althans voor een nichemarkt. Daarbij gaat hij nog wel concurrentie krijgen van het traditionele alternatief : erwten, bonen en andere peulvruchten. Ook hier worden we namelijk geholpen door de voedingstechnologen. De Vegetarische Slager brengt inmiddels kipstukjes van soja-eiwit op de markt die nauwelijks nog zijn te onderscheiden van echte kipstukjes. Namaak bieflappen met een stevige bite zijn in de maak. Maar Peter Verstrate van Mosa Meat ziet noch de Vegetarische Slager, noch de start-ups die in de VS aan kweekvlees werken als concurrentie. ‘De vleesmarkt is enorm. Stel dat wij 1 procent ervan krijgen, dan zijn we het grootste vleesbedrijf van Nederland.’

Lees ook mijn blog over de verticale landbouw die minder land en water nodig heeft (maar wel meer energie).