Journalistieke technieken handig voor knowledge brokers

Onderzoekers kunnen veel hebben aan de formats en technieken van journalisten, als ze hun resultaten willen delen met beleidsmakers, journalisten, potentiele financiers, of bijvoorbeeld natuurbeschermers. Dat geldt nog sterker voor een populair wordend type kenniswerker, de (gepromoveerde) knowledge broker.

Faciliteren van informatie-uitwisseling
Een handige definitie van knowledge brokering kwam ik tegen in de rubriek Emerging Professions in Science (8 juni 2012): ‘Knowledge brokering is het faciliteren van informatie-uitwisseling tussen twee of meerdere partijen’. Vaak verloopt die informatie-uitwisseling rond een complex probleem – bijvoorbeeld klimaatadaptatie of voedselzekerheid. En meestal zijn 1 of meerdere van die partijen onderzoeksgroepen – bijvoorbeeld biotechnologen en sociologen. De professie van knowledge broker is een logisch uitvloeisel van de kenniseconomie en van het steeds meer afrekenen van onderzoekers op hun maatschappelijke impact. Daarnaast vragen juist zulke complexe problemen om snel ingrijpen. De kennisuitwisseling moet dus ook, liefst meetbaar, tot wenselijke ingrepen leiden.

Wetenschapsjournalistiek
In het Science artikel leggen innovatiedeskundigen uit hoe knowledge brokering zich onderscheidt van ‘klassieke’ wetenschapscommunicatie en wetenschapsjournalistiek. Wetenschapsvoorlichters en ook veel wetenschapsjournalisten berichten vanuit alleen de wetenschap; voor knowledge brokers is een onderzoeksgroep een van de partijen. Het gaat erom dat álle partijen op een fijne en effectieve manier kennis uitwisselen.
Knowledge brokers vind je bij technology transferbureaus en bij kennisintermediaire organisaties. Het zijn vaak gepromoveerde onderzoekers. Maar de professie vraagt dus om andere vaardigheden dan het doen van onderzoek.

Nieuwsbericht en selling story
Nu is mijn vraag welke technieken uit de journalistiek knowledge brokers goed kunnen gebruiken. Als eerste denk ik hierbij aan het nieuwsbericht en de ‘selling’ story. Bij het nieuwsverhaal ga je systematisch na welk projectresultaat van partij X  – dat zullen vaak onderzoekers zijn –  nu het meest nieuwswaardig of interessant is voor partij Y, bijvoorbeeld bedrijven. Je maakt een keuze, uiteraard in samenspraak, en helpt dit nieuws naar de doelgroep te verspreiden. Op zo’n manier dat het uitnodigt tot meer vragen of commentaar. Het nieuws is in dat geval de kapstok, de leidraad voor het verhaal en de discussie.
Bij de ‘selling-story’ ga je na wat voor partij Z of voor alle betrokken partijen het meest dringend probleem is, en vervolgens kom je met een techniek of aanpak die partij X heeft bedacht. Op zo’n manier dat het weer uitnodigt tot vragen of commentaar, bijvoorbeeld over alternatieve oplossingen.

Voorbeeld vinden
Er zijn zeker nog meer technieken uit de journalistiek die handig kunnen zijn, zoals het snel een geschikt (voor)beeld weten te vinden en een nieuwsverhaal of selling story stap voor stap kunnen (helpen) opbouwen – ook hier zijn regels voor. Als het om schriftelijke knowledge broking gaat, moet je de berichtlengtes en media kennen via welke je het bericht of verhaal kunt verspreiden. Als het om events gaat moet je de regels kennen volgens welke je een bepaald type workshop opbouwt. Een praatje mag niet te lang duren want dan is er geen ruimte voor discussie en/of wordt het saai voor de luisteraars  – een techniek uit de radio- en televisiejournalistiek.

Journalistieke intuïtie

Bij het kiezen voor een bepaald type bijeenkomst kan geput worden uit journalistieke intuïtie. Een omvangrijk probleem, zoals wereldwijde klimaatadaptatie, vraagt om een grote, open bijeenkomst – bijvoorbeeld 1500 mensen op drie dagen. Bij een specifiek, dringend probleem – bijvoorbeeld de bottleneck voor supermarkten om te kiezen voor duurzamer geproduceerd vlees – denk je eerder aan een besloten expert meeting met misschien maar 20 mensen. Zoals je in een krant ook eerder twee pagina’s wijdt aan een grote, wereldwijde kwestie dan aan een lokale zaak.

Effectief delen
Op tien juni geef ik over dit onderwerp een masterclass bij het NWO-wetenschapsevent Bessensap. Voor onderzoekers zijn er meerdere redenen hem te volgen. Als ze in het onderzoek willen blijven, kunnen ze journalistieke formats en technieken gebruiken om het enthousiasme voor hun onderzoeksresultaten effectief te delen. Hiertoe hoop ik ze te inspireren. Als ze iets anders willen, worden ze misschien op het idee gebracht van de knowledge-broker.